Niet elk toilet dat het icoon 'rolstoeltoegankelijk' heeft, is het ook. Wat rolstoeltoegankelijk voor de een is, is dat niet per definitie ook voor de ander. Daarom stelde HogeNood in samenwerking met Ieder(in) en toegankelijkheidswerkgroepen zoals Toegankelijk Tilburg (TOG) 15 concrete eisen op. Deze toetsen we nu samen op toiletlocaties door heel Nederland.

Ruim 900.000 Nederlanders gebruiken een rolstoel, rollator of scootmobiel (bron: CBS Gezondheidsenquête). Voor hen begint een dag buiten de deur met een simpele maar bepalende vraag: kan ik er écht terecht? Is de deur breed genoeg? Is er een beugel? Is er ruimte om te draaien?

Een aanduiding 'rolstoeltoegankelijk' in een app of op een website geeft die zekerheid niet. HogeNood geeft die zekerheid nu wel. Deze 15 eisen zijn essentieel voor als je zelf in een rolstoel zit of met iemand op stap bent die in een rolstoel zit. Idealiter zien we natuurlijk dat alle toiletten volledig rolstoeltoegankelijk zijn volgens deze 15 eisen. Echter als een specifiek toilet wel rolstoeltoegankelijk is, maar aan minder eisen voldoet is dat ook goed. Als dit op voorhand maar duidelijk is, zodat de gebruiker zelf kan bepalen of het toilet geschikt is.

Waarom één icoon tekortschiet

Tot nu toe konden organisaties bij het aanmelden van een toilet simpelweg aangeven: rolstoeltoegankelijk met de opties ja of nee. Goedbedoeld, maar zonder diepgang. Gebruikers van de HogeNood app hebben dit regelmatig als feedback gegeven en partners van ons plaatsen bij hun toiletten vaak een extra opmerking hierover. Een toilet kon toegankelijk zijn terwijl de deur te smal was, een ruime draaicirkel ontbrak of de beugels op de verkeerde hoogte zaten.

Voor rolstoelgebruikers betekende dat: onzekerheid bij elk uitje. Twijfel bij elke route. En bijna 1 op de 4 mensen met een urgente toiletbehoefte vermijdt sociale activiteiten uit angst geen geschikt toilet te vinden (bron: HogeNood gebruikersonderzoek).

"Een rolstoelicoon zegt niets. Wat ik nodig heb, is weten of ik er echt terecht kan. Dat is het verschil tussen meedoen en thuisblijven." aldus gebruiker die graag anoniem wil blijven.

15 eisen, opgesteld met de praktijk als uitgangspunt

HogeNood ontwikkelde samen met Ieder(in) 15 meetbare eisen voor rolstoeltoegankelijke toiletten. Geen intern bedachte lijst, maar een standaard die tot stand kwam in nauwe samenwerking met mensen en organisaties die dagelijks werken met rolstoelgebruikers. De eisenlijst is samengesteld aan de hand van het Handboek Toegankelijkheid, dat rekening houdt met de nieuwe NEN-norm Toegankelijkheid (NEN 9120) en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).

De eisen zijn verdeeld in drie thema's:

• Toegang tot het toilet: Is de route toegankelijk? Is de deur minimaal 85 cm breed? Zijn er beugels aanwezig aan de binnenzijde?
• Locatie en afmetingen van onderdelen: Zit de toiletpot op de juiste hoogte (45–50 cm)? Is de wastafel bereikbaar vanuit de rolstoel? Is er een opklapbare beugel op 75 cm hoogte, tot 15 cm voor de pot?
• Bewegen in de ruimte: Is er een vrije draaicirkel van minimaal 150 cm? Is er voldoende ruimte naast de pot voor transfer?

Per eis geeft de beheerder aan of een locatie voldoet, niet voldoet of dat dit onbekend is. Zo ontstaat een eerlijk en volledig beeld.

Nu actief in kaart gebracht door heel Nederland

De lancering van de standaard is niet het eindpunt. Het is het startpunt. Op dit moment zijn 10 bij HogeNood aangesloten partners actief bezig met het toetsen en invoeren van de 15 eisen op toiletlocaties in hun gemeente. Locaties die eerder alleen de faciliteit rolstoeltoegankelijkheid hadden, krijgen nu stap voor stap een volledig toegankelijkheidsprofiel.

Dat groeiende overzicht is direct zichtbaar in de HogeNood app. Rolstoelgebruikers zien per locatie welke eisen zijn ingevuld en filteren op wat voor hen persoonlijk relevant is. Zo plan je een dag buiten de deur met zekerheid, niet met hoop.

"Dat is wat je wil weten voordat je een locatie bezoekt, samen met onze partners gaan we dit inzichtelijk maken." aldus Bastiaan, accountmanager Partners bij HogeNood

Wat dit betekent voor gemeenten

Voor gemeenten biedt de nieuwe standaard directe beleidswaarde. Via het HogeNood CMS zien aangesloten gemeenten niet alleen hoeveel rolstoeltoegankelijke toiletten er zijn, maar ook hoe toegankelijk ze precies zijn. Welke locaties voldoen aan alle 15 eisen? Waar zitten de hiaten? Welke organisaties kan de gemeente aanspreken op verbetering?

Die data is concreet genoeg voor beleidsrapportages, subsidieaanvragen en verantwoording richting de gemeenteraad. Gemeenten die werken aan inclusief beleid hebben feiten nodig. Geen aannames.

Week van de Toegankelijkheid: toegankelijke zorg

Tijdens de Week van de Toegankelijkheid vraagt initiatiefnemer Ieder(in) extra aandacht voor toegankelijke zorg. Toegankelijke zorg begint wat ons betreft met rolstoeltoegankelijke toiletten. Wij roepen zorgorganisaties op om niet alleen hun locatie toe te voegen, maar ook om aan te geven in hoeverre deze rolstoeltoegankelijk zijn.

Alle partners die hun toilet hebben opengesteld via HogeNood, kunnen de 15 eisen nu direct invoeren via het CMS. Bij elke eis vind je een informatiepaneel met uitleg en afbeeldingen over waarom die eis belangrijk is.

Een toilet toevoegen: hogenood.toiletpoint.com
Een toilet bewerken om de 15 rolstoeltoegankelijkheidseisen toe te voegen: app.hogenood.com
Meer informatie over de Week van de Toegankelijkheid: weekvandetoegankelijkheid.nl